Bir boru hattını kapatmanın en güvenli yolu, hattın ucuna kaynak yapmak değil; sökülebilir bir kapak bırakmaktır. Kör flanş tam olarak bunu yapar. Hattı basınç altında tutarken gerektiğinde iki saat içinde açılabilir hale getirir.
Kör flanş nedir?
Kör flanş, ortasında akış deliği bulunmayan, dolu gövdeli bir flanştır. Karşısındaki flanşa conta ve saplama-somun ile bağlanır, hattı tam olarak kapatır. Üretimde en yaygın standartlar ASME B16.5 (2½"–24") ve EN 1092-1'dir. Karbon çelikte ASTM A105, paslanmazda A182 F304/F316 kaliteleri öne çıkar.
Diğer flanş tiplerinden tek farkı deliksiz olması değildir. Basınç, tüm yüzeye dağıldığı için kör flanşın kalınlığı aynı ölçüdeki kaynak boyunlu flanştan fazladır. Bu yüzden ağırlık ve fiyat hesabı yaparken aynı çapı doğrudan karşılaştırmak yanıltır.
Nerede kullanılır?
- Hat sonlandırma. İleride uzatılacak bir hattın ucu, kaynakla değil kör flanşla kapatılır.
- Bakım izolasyonu. Devreden çıkarılacak ekipmanın girişi ve çıkışı körlenerek hat güvenli hale getirilir.
- Basınç testi. Test edilecek bölüm kör flanşla kapatılır, test sonrası sökülür.
- Yedek çıkışlar. Projede bırakılan ancak henüz kullanılmayan te çıkışları kapatılır.
- Ekipman kapakları. Pompa, tank ve filtre bağlantılarının kapatılmasında kullanılır.
Bakım sırasında körleme yapılacaksa, hattın gerçekten boşaltıldığının ve basıncının alındığının teyit edilmesi gerekir. Kör flanş bir kilit değil, kapaktır; izolasyon prosedürünün yerini tutmaz.
Basınç sınıfı ve malzeme seçimi
Kör flanşın taşıyabileceği basınç, sınıfı ve sıcaklıkla birlikte değişir. 150# bir A105 flanş oda sıcaklığında yaklaşık 19 bar taşırken, 400 °C'de bu değer belirgin şekilde düşer. Bu yüzden seçim yapılırken şu üç bilgi birlikte verilmelidir:
| Bilgi | Neden gerekli |
|---|---|
| Çap ve standart | ASME B16.5 ile EN 1092-1 delik dairesi ve cıvata sayısı farklıdır |
| Basınç sınıfı | 150#, 300#, 600#, 900# gövde kalınlığını belirler |
| Tasarım sıcaklığı | Aynı sınıfta izin verilen basınç sıcaklıkla düşer |
| Malzeme kalitesi | A105, A350 LF2 (düşük sıcaklık), A182 F316 (korozyon) |
| Yüzey tipi | RF, FF veya RTJ; karşı flanşla aynı olmalı |
Ayrıntılı basınç-sıcaklık ilişkisi için flanş sınıfı ve basınç-sıcaklık yazımıza bakabilirsiniz.
Montajda sık yapılan hatalar
- Conta tipini hattın servisine göre seçmemek. Yüksek sıcaklıkta grafit dolgulu spiral sarımlı conta, PTFE'ye göre çok daha kararlıdır.
- Saplama boyunu kör flanşa göre hesaplamamak. Kör flanş daha kalın olduğu için saplama boyu, normal çift flanş bağlantısından farklıdır.
- Torku tek turda vermek. Yıldız sırasıyla kademeli sıkma yapılmazsa conta düzensiz ezilir ve sızdırır.
- Yüzeyi temizlemeden kapatmak. Eski conta kalıntısı ve çizik, sızdırmazlığı doğrudan bozar.
- RF flanşa FF karşılık kullanmak. Yüzey tipleri uyuşmazsa contanın oturma alanı değişir.
Sipariş verirken neyi yazmalı
Teklif isterken "8 inç kör flanş" yeterli olmaz. Standart, basınç sınıfı, malzeme kalitesi, yüzey tipi ve sertifika sınıfı yazıldığında fiyat ve termin ilk seferde doğru çıkar. Örnek bir satır şöyle olur: *ASME B16.5, 8", 300#, RF, ASTM A105, EN 10204 3.1 — 6 adet.*
Stok durumumuz ve ölçü tabloları için kör flanş ve diğer flanş tipleri sayfasına göz atabilir, listenizi doğrudan teklif formundan iletebilirsiniz.
Sık sorulanlar
Kör flanş ile kapak (kep) arasındaki fark nedir?
Kör flanş cıvatalı bağlantıyla sökülebilir şekilde monte edilir, kep ise boru ucuna kaynaklanır. Tekrar açılması gereken yerlerde kör flanş tercih edilir.
Kör flanş kalınlığı neden fazla?
Ortasında delik olmadığı için basınç tüm yüzeye etki eder ve eğilme zorlanması artar. Standart bu nedenle aynı çap ve sınıfta daha kalın gövde öngörür.
Hangi standartta sipariş vermeliyim?
Karşı flanş hangi standarttaysa o. ASME B16.5 ile EN 1092-1 flanşların cıvata delik dairesi ve sayısı farklı olduğundan karışık kullanım montajı imkânsız kılar.
Malzeme listenizi gönderin; fiyat ve termin bilgisiyle aynı gün dönelim.
Teklif iste