Doğru flanş, doğru conta ve doğru cıvata bir araya gelse bile tork yanlışsa bağlantı sızdırır. Tork, contayı sızdırmazlık sağlayacak kadar ezen, ama fazla ezip tahrip etmeyen kuvveti verir.
Tork tek bir tablodan okunmaz
Piyasada dolaşan "flanş tork tablosu"na ihtiyatla yaklaşmak gerekir, çünkü gerekli tork şu değişkenlerin hepsine bağlıdır:
| Değişken | Etkisi |
|---|---|
| Conta tipi | Spiral sarımlı conta, yumuşak contadan çok daha yüksek yüzey basıncı ister |
| Basınç sınıfı | Sınıf arttıkça cıvata çapı ve gereken ön yük büyür |
| Cıvata çapı ve sınıfı | B7 ile B8M aynı çapta farklı ön yük taşır |
| Sürtünme katsayısı | Yağlanmış ve kuru diş arasında torkta %30'u aşan fark olabilir |
| Flanş yüzey formu | RF, FF ve RTJ'de conta oturma alanı farklıdır |
Bu yüzden proje şartnamesi varsa tork değeri oradan alınır. Yoksa conta üreticisinin önerdiği yüzey basıncı ve cıvata sayısı üzerinden hesaplanır.
Kademeli sıkma
Tork ne olursa olsun, uygulama sırası aynıdır:
1. Cıvataları elle sıkarak flanşı paralel hale getirin 2. Yıldız (çapraz) sırayla hedef torkun yaklaşık %30'unu verin 3. Aynı sırayla %60'a çıkın 4. Aynı sırayla %100'e çıkın 5. Son olarak saat yönünde sıralı bir tur atın; gevşek kalan cıvatayı bu tur yakalar
Tek seferde tam tork vermek contayı tek taraflı ezer. Sahada gördüğümüz kaçakların büyük kısmı bu adımın atlanmasından kaynaklanır.
Yağlama ve sürtünme
Tork anahtarının okuduğu değerin büyük kısmı sürtünmeyi yenmek için harcanır. Cıvata dişine ve somun oturma yüzeyine uygulanan sıvanma önleyici (anti-seize), aynı torkta daha yüksek ön yük demektir. Bu nedenle hesap hangi sürtünme katsayısına göre yapıldıysa, sahada da aynı koşul sağlanmalıdır. Contanın yüzeyine kesinlikle yağ veya gres sürülmez.
İlk ısınmadan sonra kontrol
Isınıp soğuyan hatlarda conta oturur, cıvatalarda yük kaybı olur. İlk çalıştırmadan sonra yapılan tork kontrolü, ilerideki kaçakların çoğunu önler. Yüksek sıcaklık hatlarında bu kontrol montaj planının parçası olmalıdır.
Kritik bağlantılarda tork yerine gerdirme
Büyük çaplı ve yüksek sınıflı bağlantılarda hidrolik gerdirme (bolt tensioning) tercih edilir. Tork yöntemindeki sürtünme belirsizliği ortadan kalkar, cıvatalar aynı anda ve eşit ön yükle gerilir. Rafineri ve santral revizyonlarında kritik flanşlarda standart uygulamadır.
Flanş, conta ve saplama setini tek listede çıkaralım: teklif formu. Montaj adımları için boruya ilk kez flanş takarken 5 kural yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Flanş torku standart bir tablodan alınabilir mi?
Genel tablolar yalnızca başlangıç noktasıdır. Doğru değer conta tipine, cıvata sınıfına, çapa ve sürtünme koşuluna göre hesaplanır.
Cıvata dişine yağ sürmek gerekir mi?
Sıvanma önleyici, sürtünmeyi düşürerek ön yükü öngörülebilir kılar. Ancak hesabın hangi sürtünme katsayısına göre yapıldığı bilinmelidir.
Tork kontrolü ne zaman tekrarlanmalı?
Isınıp soğuyan hatlarda ilk çalıştırma sonrası mutlaka; sonrasında bakım programına göre periyodik olarak.
Malzeme listenizi gönderin; fiyat ve termin bilgisiyle aynı gün dönelim.
Teklif iste